Jelle Reumer von Vroege Vogels: „Der Agrarsektor zerstört mehr, als Ihnen lieb ist.“

We zijn nu ruim drie jaar verder en verdraaid: op 10 maart publiceerde de Volkskrant een fotoreportage over de vele verdwenen sloten“, zegt Jelle Reumer in zijn column voor Vroege Vogels.

Uit het onderzoek van de krant bleek dat er tussen 2017 en 2024 ruim dertigduizend sloten op boerenland zijn verdwenen. Tienduizenden sloten in heel Nederland. De voornaamste drijfveer om sloten te dempen bleek niet alleen het mestoverschot, maar ook de maatregel die boeren sinds 2023 verbiedt om binnen een afstand van enkele meters van het water gewasbeschermingsmiddelen (oftewel gif) te spuiten. Dat verbod is een gevolg van de belabberde waterkwaliteit in ons land, een sluimerend probleem dat binnenkort als een volgende stikstofcrisis in het gezicht van onze regering en de agrisector gaat ontploffen. Maar waar geen sloot is, geldt ook geen spuitverbod, zo simpel kan het zijn.

——————–

Er is ook gelukkig ook goed nieuws: een groep Wageningse en Nijmeegse ecologen publiceerde op 14 maart in het tijdschrift Basic and Applied Ecology een studie onder de titel (ik vertaal het nu naar meteen) ‘Plaatselijke landschapselementen bevorderen de biomassa van vliegende insecten in een complex boerenlandschap.’ (Local landscape elements enhance flying insect biomass in a complex agricultural landscape.)

Uitgangspunt van de studie is de toenemende neiging om de ooit massaal omgezaagde heggen te restaureren en om bloemenranden in te zaaien – en de vraag wat daarvan de effecten zijn. Men onderzocht de insecten bij 24 akkers ten oosten van Nijmegen; 9 daarvan waren omzoomd door een heg, 8 akkers hadden een bloemenrand en 7 hadden geen natuurlijk element als akkerrand. De onderzoekers constateren dat vooral heggen een positieve invloed hebben op de insectenstand. Alle heggen toonden een significante toename van de biomassa aan rondvliegende zespotigen. Bloemenranden hadden ook wel een beetje effect, maar dat bleek niet significant. Heggen dus. Maar ja, daarvan zijn er intussen duizenden kilometers omgezaagd omdat ze in de weg stonden en kostbare vierkante meters landbouwgrond bezet hielden. Waar een heg staat kan geen mais groeien, zo simpel kan het zijn.

Het is, ondanks zo’n lichtpuntje, allemaal van een treurigmakende droefenis. Verdwijnende sloten doordat boeren ze dempen, verdwijnende heggen doordat boeren ze omzagen, verdwijnende vogels als gevolg van de intensieve landbouw, verdwijnende insecten door het onmatig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en door verdwenen heggen. Ik kan zo nog wel even doorgaan, maar dat voegt weinig meer toe. Er lijkt maar één conclusie mogelijk: het agro-industrieel complex is net als drank. Het maakt meer kapot dan je lief is.

—————

Volkskrant artikel [Hoe de sloten in Nederland verdwijnen](https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2026/hoe-de-sloten-in-nederland-verdwijnen~v2791210/)

De Volkskrant bracht in kaart hoeveel sloten in Nederland verdwijnen. Daarvoor zijn kaarten met watergangen verzameld en vergeleken, duizenden luchtfoto’s bestudeerd en honderden bestemmingsplannen doorgeploegd. Uit het onderzoek blijkt dat er tussen 2017 en 2024 ruim dertigduizend sloten op boerenland zijn verdwenen. Een derde van deze sloten – ongeveer tienduizend – ligt in een gebied waar dempen zonder vergunning niet mag.

Het is toch ook niet zo gek dat een klein kikkerlandje als Nederland en als tweede op de globale lijst staat als het gaat om de agrisector, hier de gevolgen van merkt?

Boer hier. Ik kan niet spreken voor alle waterschappen maar de onze controleert hier heel streng op, je schuift een sloot echt niet zomaar dicht zonder toestemming. Daarbij moet ik wel zeggen, wij frezen elk jaar greppels om water af te voeren, het gebeurt nogal eens dat iemand bij het RVO een greppel aanziet als sloot, dat terug veranderen is lastig want je krijgt maar zelden iemand daar te pakken die het verschil weet tussen een sloot en een greppel.