UWV plant, WIA-Probleme anzugehen, von denen einige „sehr schmerzhaft“ sind

Het UWV wil de WIA-wachtlijsten aanpakken door beoordelingen later te doen. Eerst moet de focus op re-integratie, vindt het uitvoeringsinstituut. Nu gebeurt dat nog andersom en dat leidt tot opstoppingen.

Wie meer dan twee jaar nog maar deels of helemaal niet meer kan werken door ziekte, heeft recht op een WIA-uitkering. Voor deze uitkering moet een verzekeringsarts de aanvrager beoordelen.

Als er niets verandert, loopt het aantal mensen dat zestien weken of langer moet wachten op zo’n beoordeling volgend jaar op tot 100.000. In 2030 zal dat zelfs 200.000 zijn. Ter vergelijking: eind vorig jaar stonden 26.700 mensen te lang op de wachtlijst.

Maarten Camps, bestuursvoorzitter van het UWV, baalt enorm van de wachtlijsten. Daarom wil meer inzetten op re-integratie en omscholing vóórdat de beoordeling plaatsvindt. „Veel mensen die in de rij staan te wachten kunnen werken en willen dat ook heel graag.“

Beoordelingen verlaten heeft volgens Camps meer voordelen. „Later beoordelen betekent ook dat we ze al beter kennen. En als mensen al werk hebben, hoeven we die beoordeling ook niet meer te doen.“

Eén van de verklaringen van de lange wachtlijsten is het toegenomen aantal aanvragen. Het gaat dan met name om mensen met psychische problemen en longcovidpatiënten. Een andere verklaring is het tekort aan verzekeringsartsen.

Dat tekort komt niet als een verrassing. Veel artsen zijn met pensioen gegaan. Anderen werkten als zzp’er, maar dat mag niet meer nu de flexwet is gewijzigd. Het UWV bood die zzp’ers een contract aan, maar slechts een derde zei daar ja tegen. Daarom hoopt de UWV-baas dat de politiek toestaat dat voortaan ook verpleegkundigen beoordelingen mogen doen. „Wij hebben er vertrouwen in dat zij dat kunnen.“

Het kabinet is van plan enkele hervormingen door te voeren om de WIA-wachtlijsten te verkorten. Een daarvan is het afschaffen van de IVA, de uitkering voor volledig arbeidsongeschikten. Dat zou betekenen dat zij niet langer 75 maar 70 procent van hun laatstverdiende loon krijgen. Ook wordt de maximale uitkering verlaagd.

Tot slot is er nog een plan om te stoppen met herbeoordelingen, alleen in uitzonderlijke gevallen zouden die nog worden uitgevoerd. „Het is heel erg pijnlijk dat we deze groep in de kou moeten laten staan“, zegt Camps.

Toch zijn deze ingrepen hard nodig, vindt minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken. Vorige maand omschreef hij de situatie rond de WIA als „alarmerend“. Als het kabinet niet snel maatregelen neemt om de arbeidsongeschiktheidsuitkering uitvoerbaar en betaalbaar te houden, zijn op termijn veel hardere maatregelen nodig in de sociale zekerheid, waarschuwde hij in een Kamerdebat.

De stelselhervormingen stuiten op verzet omdat het onder de streep betekent dat sommige uitkeringsgerechtigden minder geld gaan krijgen. Camps erkent dat. „Maar we moeten kiezen tussen kwaden. Het alternatief is dat we naar die 200.000 gaan.“

Er speelden nog meer problemen met de WIA: in september 2024 werd bekend dat tienduizenden mensen jarenlang een te hoge of te lage uitkering kregen. Om nieuwe fouten te voorkomen is er nu een speciaal team dat de berekeningen controleert. De hersteloperatie ligt volgens het UWV op schema en moet eind 2027 klaar zijn.

Wow, de ‚oplossing‘ van het UWV is absoluut krankzinnig. Ongeacht de situatie, zonder enige vorm van onderzoek, gaan ze iedereem die in de ziektewet zit meteen verplichten om werk te vinden. Aan het revalideren, doe je chemotherapie of ben je zwaar depressief? Maakt geen reet uit, eerst werk vinden en daarna kijken ze wel verder, want zo redeneert het UWV: dat is wat mensen heel graag willen. Ook wel gek dat het UWV gewoon de wetgeving naast zich neer kan leggen.

Het plan is om herbeoordelingen niet meer aan te nemen. Dat doen ze al… we hebben een brief gekregen met helaas de wachtrijen zijn zo lang een herbeoordeling doen we daarom niet. Meld je maar weer als je 2 jaar ziek bent. Top.

Toename komt met name door psychische problemen en long covid. De bezuinigingen in de GGZ en het negeren van de langetermijneffecten van covid werpen dus hun vruchten af.