40% der Isländer glauben an den tiefen Staat und glauben, dass nordische und christliche Werte von – rúv.is getroffen werden

https://preview.redd.it/g03mgwkf8ubf1.png?width=1156&format=png&auto=webp&s=aab140b3d8541544aec5e4c40f4e47d3c54175d8

DV fyrir ofan mblꓸis og Morgunblaðið, það eru róttækar breytingar í gangi hérna

Hver er skilgreiningin á djúpriki?

Ég t.d. trúi því að ókjörnir embættismenn hafi talsverð áhrif á ákvarðanatökur og það að XD hafi stjórnað svo lengi og getað potað sínu fólki að hafi talsverð áhrif á kúturinn.

Íslenskir fjölmiðlar eru svo oft illa upplýstir og copy pasta greinar frá reuters svo það er alveg skiljanlegt að fólk beri mikið traust til þeirra.

Varðandi „djúpríkið“ þá held ég að það sé vert að aðskilja tvo skilninga á þessu hugtaki.

Annars vegar er það sú samsæriskenning að til sé einhver skuggalegur hópur eða tengslanet embættismanna (og jafnvel einhverra á bakvið tjöldin) sem hafa komið sér saman um að stýra ríkinu á þann hátt sem þau kjósa, óháð vilja kjósenda. Ég er sannfærður að þetta sé mikil minnihlutaskoðun þeirra sem tala um „djúpríkið“, og er að mínu mati augljóslega fáránleg.

Hins vegar er það sú staðreynd að þegar margir tala um „djúpríkið“ þá eru þeir einfaldlega að tala um þá gjá sem er raunverulega til milli opinberrar stjórnsýslu annars vegar og kjörinna fulltrúa hins vegar. Það vita það allir sem hafa boðið sig fram eða starfað í stjórnsýslunni að kjörnir fulltrúar og fastráðnir starfsmenn opinberra stofnana hugsa ekki alltaf eins um hlutina. Opinberir starfsmenn eru mjög meðvitaðir um það að verkefni taka langan tíma í undirbúningi og framkvæmd, og að pólitískir vindar geta breyst nokkuð hratt. Því er gríðarlegur hvati fyrir þá (oftast ómeðvitað) til að brynja sig fyrir mestu sveiflunum í pólitíkinni, meðal annars með því að bíða af sér stjórnmálamenn þegar nálgast fer kosningar. Þetta virkar oft á kjörna fulltrúa eins og embættismenn og aðrir opinberir starfsmenn séu viljandi að skemma fyrir því sem lýðræðið hefur kosið til framkvæmda, eða framfylgja einhverri allt annarri stefnu en þeirri sem fulltrúinn sjálfur vill (mögulega af því verið er að klára verkefni sem sett voru af stað af fyrri fulltrúum). Þar að auki eru kjörnir fulltrúar gríðarlega háðir embættismennum og öðrum opinberum starfsmönnum um aðgengi að þeim upplýsingum sem þeir þurfa til að geta tekið pólitískar ákvarðanir sem einhver von er til að hægt sé að framkvæma. Þetta er ekki samsæriskenning, heldur raunveruleiki sem er m.a. mjög opinskátt ræddur uppi í háskóla meðal þeirra sem eru að læra opinbera stjórnsýslu. Þ.e.a.s. togstreituna milli „fræðilega bestu“ stjórnsýslu annars vegar og stjórnsýslu sem ber ábyrgð gagnvart vilja kjósenda hins vegar.

Það myndast svo vandi held ég þegar fólk er spurt. Þegar fólk er spurt um „djúpríkið“ þá held ég að flestir svari út frá skilningi B. Minnihluti svarar út frá skilningi A, en sá minnihluti tekur heildina sem einhverskonar sönnur á að fjöldinn sé sammála sér. Að sama skapi eru þeir sem eru á varðbergi fyrir samsærisenningum líklegir til að sjá svona skoðun og hafa áhyggjur af því hve margir aðhyllast skoðun A, þegar raunin er mun hversdagslegri.

Nú hef ég ekki lesið nákvæmlega hvernig var spurt í þessari könnun, en ég þori að veðja mörgum þúsundköllum að það hafi ekki nóg verið gert til þess að greina á milli þessara mismunandi skilninga á hugtakinu.