Wie kommt es, dass wir Isländer verhältnismäßig VIEL mehr als Ausländer in diesem Land sind, obwohl in Island rund oder über 50 % der Gefangenen ausländischer Herkunft sind?

Ef ég man rétt þá er stór hluti hælisleitendur í geymslu eftir að hafa fengið synjun.

Low effort spurningar krefjast low effort svara.
—
Stutta svarið: þetta er samspil nokkurra kerfisbundinna þátta, ekki einföld „útlendingar fremja meira afbrot“-skýring. Lengra og hreinskilnara svarið hér að neðan 👇

—

1. „Hlutfall fanga“ ≠ „hlutfall glæpa“

Þótt Íslendingar séu langflestir íbúar á Ísland, þá segir fangahlutfall ekki beint til um:

hverjir fremja flest brot

heldur hverjir enda í gæsluvarðhaldi eða fangelsi

Það er stór munur þar á.

—

2. Tegundir brota skipta gríðarlega miklu

Erlendir fangar eru mjög oft tengdir ákveðnum brotaflokkum, t.d.:

fíkniefnainnflutningi / burðarmennsku

skipulagðri glæpastarfsemi yfir landamæri

mansali eða alvarlegum efnahagsbrotum

Þetta eru brot sem:

leiða næstum alltaf til fangelsis

með lengri dóma

og án reynslulausnar í mörgum tilvikum

Á sama tíma eru mörg algeng brot Íslendinga:

ölvunarakstur

heimilisofbeldi

fjárdráttur

minni líkamsárásir

→ oft leyst með skilorði, sektum eða meðferð, ekki fangelsi.

—

3. Gæsluvarðhald bitnar harðar á útlendingum

Þetta er stór og oft vanræddur þáttur.

Dómstólar meta m.a.:

hættu á að flýja land

tengsl við samfélagið

fasta búsetu, fjölskyldu, vinnu

Útlendingar:

hafa oftar engin djúp tengsl hér

eru því mun líklegri til að fara beint í gæsluvarðhald

meðan Íslendingur fær frekar að ganga laus á meðan mál er rannsakað

👉 Þeir sjást því oftar í fangelsiskerfinu, jafnvel áður en dómur fellur.

—

4. „Transient“ hópar skekkja tölurnar

Hluti erlendra fanga er:

ekki búsettur hér til lengri tíma

kemur sérstaklega til landsins vegna brota (t.d. smygl)

Þeir:

eru fáir miðað við íbúafjölda

en hver einstaklingur vegur mjög þungt í tölfræðinni

Þetta skapar optíska skekkju:

> lítill hópur → hátt fangahlutfall

—

5. Brottvísun ≠ „hverfa úr kerfinu“

Margir erlendir fangar:

afplána dóm

eru svo brottvísaðir

Þeir teljast:

áfram sem „erlendir fangar“ í tölum

en Íslendingur með sambærilegt brot er áfram hluti af samfélaginu og birtist ekki aftur í tölum nema brjóti af sér á ný

—

6. Þetta er ekki einstakt fyrir Ísland

Svipað mynstur sést:

í Noregi

Danmörku

Svíþjóð

Þýskalandi

Þar sem:

fangelsiskerfi

innflytjendamynstur

gæsluvarðhaldsreglur

eru svipaðar.

—

Niðurstaðan (án sykurhúðunar)

Hátt hlutfall erlendra fanga:

❌ þýðir ekki að útlendingar séu „meira glæpamenn“

✅ þýðir að:

þeir lenda oftar í alvarlegum brotum

fá harðari meðferð í ferlinu

og enda oftar í fangelsi frekar en öðrum úrræðum

Ef þú vilt, get ég:

farið í rauntölur eftir brotaflokkum

borið Ísland saman við nágrannalönd

eða rýnt sérstaklega í gæsluvarðhald vs. dóm (þar er oft stærsta skekkjan)

Segðu bara hvernig þú vilt kafa dýpra.

Fjölþætt og vonlaust að svara án ritgerðar. Í stuttu máli eru helstu þættir án þess að röðun skipti eitthverju máli;
– einstaklingar koma frá löndum þar sem lög og samfélags viðmið eru allt önnur en a islandi
– oftar einstaklingar sem búa við lakari félagsleg og fjárhagsleg skilyrði en Íslendingar, eru útundan í samfélaginu
– margir að flýja bagaleg skilyrði í heimalandi og þurft að komast í gegnum hremmingar
– hafa oft á tíðum ekkert bakland
– tala ekki tungumalið, illa menntaðir og komast ekki inn í íslenskt samfélag, því „einföld“ leið á vit glæpa eða eiturlyfja sölu til að ná sér í tekjur

Á þessu eru auðvitað undantekningar en ætti að útskýra stóran hluta á þessu afskekkta hlutfalli

1) Kynja og aldursdreifing er ekki jöfn. Það eru MIKLU fleiri innflytjendur karlmenn á aldrinum 20-50 ára sem einmitt líklegasti hópurinn til að fremja glæpi. Einnig eru margir íslenskir karlmenn innflytjendur í öðrum löndum að fremja glæpi þar

2) Það er 24/7 leit á Keflavíkurflugvelli þar sem útlendingar eru í miklum meirihluta. Þú finnur þar sem þú leitar. Ef þú værir með svipaða löggæslu á öllum stöðum innanlands þá væru 1000x fleiri í fangelsi

3) Ef Íslendingur og útlendingur eru grunaðir um smávægilegan glæp er miklu líklega að útlendingur sé úrskurðaður í farbann, enda ólíklegt að Íslendingur flýi fyrir eitthvað smávægilegt

4) Útlendingaandúð og kerfislæg mismunun sér til þess að það er miklu minni aðstoð fyrir karlmann á miðjum aldri af erlendum uppruna heldur en 75 ára íslenska konu. Minni samfélagsleg aðstoð = meiri pressa sem ýtir fólki út í glæpastarfsemi

Þetta eru frekar vel þekktar breytur. Að sama skapi eru íslenskir innflytjendur erlendis miklu líklegri en innfæddir til að fremja glæpi og enda í fangelsi.

Það eru nú jólin, tökum frí á þessu í dag ❤️