Kommunale Armutsbekämpfungsprogramme: komplex, fragmentiert und ungleich verteilt

In Nederland kunnen ongeveer anderhalf miljoen mensen niet goed rondkomen. Voor hen bestaan talloze gemeentelijke armoederegelingen, maar in de praktijk bieden deze vaak beperkte hulp. Tegelijk stapelen regels, loketten en formulieren zich op, waardoor ook steeds meer kinderen tussen wal en schip vallen.

In welke gemeente je woont, bepaalt hoeveel ondersteuning je kunt krijgen, laat Kassa zien. De verschillen tussen gemeenten lopen flink uiteen.

**Verschil van honderden euro’s per maand tussen gemeenten**

Benieuwd hoe dat eruitziet? In dit speciaal ontworpen [interactief dashboard van het Instituut voor Publieke Economie (IPE)](https://www.instituut-pe.nl/highlights/updatearmoedebeleid#dashboard) zijn de financiële verschillen goed te zien: vergelijkbare huishoudens kunnen honderden euro’s per maand meer of minder ontvangen, afhankelijk van de gemeente waar ze wonen.

In opdracht van Kassa keek het IPE naar verschillen tussen 24 Nederlandse gemeenten. Daaruit blijkt onder andere dat er 78 verschillende inkomensafhankelijke regelingen zijn bij deze 24 gemeenten.

In sommige gemeenten houden inwoners langer recht op hulp, terwijl in andere gemeenten vooral hulp in natura wordt geboden, bijvoorbeeld in de vorm van bonnen, speciale kindpakketten of activiteiten.

**Versnippering en oneerlijke verschillen**

Kassa besteedde de afgelopen jaren [meerdere keren aandacht](https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/grote-verschillen-tussen-gemeenten-wie-hulp-krijgt-en-hoeveel) aan armoede en de gemeentelijke regelingen waar mensen rond het sociaal minimum afhankelijk van zijn.

Onderzoek van het Instituut voor Publieke Economie laat in het recente rapport [Naar een eerlijker en eenvoudiger armoedebeleid](https://static1.squarespace.com/static/62096977df64021ea6e3d494/t/67af00c2acd4624164f005b9/1739522247286/20250214+Armoedebeleid+-+Rapport+-+Webversie.pdf) zien dat de hulp voor mensen met een laag inkomen erg versnipperd is. Hierdoor lopen mensen hulp mis en ontstaan er ook nog eens oneerlijke verschillen tussen huishoudens.

Een concreet voorbeeld uit het IPE-rapport laat de verschillen zien: in Amsterdam ontvangen ouders met twee kinderen die leven op bijstandsniveau gemiddeld 393 euro per maand als inkomenstoeslag. In Zwolle is dat 210 euro, en in Alphen aan den Rijn slechts 89 euro.

**“Het systeem is te ingewikkeld”**

Volgens econoom [Jasper J. van Dijk](https://www.instituut-pe.nl/onderzoek-jasper-j-van-dijk) van het IPE zijn er drie hoofdproblemen; “Het systeem is veel te ingewikkeld,” zegt hij. Mensen in stressvolle situaties moeten zelf talloze regelingen en voorwaarden uitzoeken, geeft hij aan. “Het is niet gek dat mensen het simpelweg niet weten te vinden.”